Wśród najważniejszych dat Kościoła sosnowieckiego należy wymienić wizytę Ojca Świętego Jana Pawła II, 14 czerwca 1999 r. w Sosnowcu, podczas VII Pielgrzymki do Ojczyzny. Następca św. Piotra sprawował nabożeństwo liturgiczne z udziałem tysięcy wiernych na placu przy ul. Gwiezdnej w Sosnowcu-Zagórzu (parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Różańcowej).

W historię diecezji sosnowieckiej od 1995 r. wpisuje się Międzynarodowy Festiwal Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika w Będzinie. Jest to jeden z największych festiwali kolęd w Polsce. Debiutował jako impreza regionalna, która powstała z inicjatywy młodzieży zrzeszonej przy parafii pw. Świętej Trójcy w Będzinie w 1994 r. Pomysłodawcą i dyrektorem słynnego festiwalu jest ks. Piotr Pilśniak.

Do owocnej działalności duszpasterskiej zaliczyć należy Sosnowiecką Pieszą Pielgrzymkę na Jasną Górę, która wyrusza w dwóch etapach. Pierwszy – 8 i 9 sierpnia wyrusza z Sosnowca, Jaworzna, Będzina i Olkusza, by dotrzeć na uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny do Częstochowy. Drugi człon naszej pielgrzymki diecezjalnej na Jasną Górę wyrusza 23 sierpnia z Będzina-Syberki, by zakończyć pielgrzymowanie w uroczystość Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej. Nie można nie wspomnieć o Pielgrzymce Jaworznickiej, jednej z najstarszych w Polsce grup pielgrzymkowych, która ma ponad 200-letnią tradycję i wyrusza 3 września, by dotrzeć na Jasną Górę w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Ponadto swą starą tradycję ma Piesza Pielgrzymka z Siewierza, Wolbromia i Targoszyc.

Wśród działań mających na celu pracę z młodzieżą naszej diecezji, na uwagę zasługują organizowane od 2009 r. Spotkania Młodych Diecezji Sosnowieckiej, będące kontynuacją odbywających się od 1993 r. tzw. Forów Młodzieży, które gromadziły w wybranych częściach diecezji sosnowieckiej tysiące młodych ludzi.

Decyzją biskupa sosnowieckiego Grzegorza Kaszaka w 2009 r. został powołany specjalny urząd Amicusclericorum (przyjaciel duchowieństwa), którego troską objęci będą duchowni, zwracający się ze swymi problemami do wybranych trzech kapłanów z prośbą o rozmowę i pomoc w ich rozwiązaniu.

Na terytorium diecezji sosnowieckiej działa 16 wspólnot życia konsekrowanego zgromadzeń żeńskich i męskich. Wśród zgromadzeń żeńskich wymienić należy: Zgromadzenie Małych Sióstr Niepokalanego Serca Maryi – Honoratki (Będzin), Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego de Saxia – Kanoniczki-Duchaczki (Sułoszowa), Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus – Karmelitanki Dzieciątka Jezus (Sosnowiec, Czeladź, Wolbrom), Zgromadzenie Sióstr Męki Pana Naszego Jezusa Chrystusa – Pasjonistki (Dąbrowa Górnicza, Dąbrowa Górnicza-Strzemieszyce), Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny – Prezentki (Bukowno), Zgromadzenie Córek Matki Bożej Bolesnej – Serafitki (Jaworzno-Byczyna) oraz Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej – Służebniczki Starowiejskie (Jaworzno, Olkusz). Największą wśród wymienionych wyżej wspólnot jest Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, następnie Pasjonistek i Służebniczek Starowiejskich. Siostry prowadzą katechizację, posługę charytatywną w parafiach, pielęgniarską w szpitalach oraz pracę kancelaryjną. Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus posiada w Sosnowcu Dom Macierzysty. Założycielem zgromadzenia był o. Anzelm Maciej Gądek (karmelita), a współzałożycielką s. Janina Kierocińska (w zakonie Maria Teresa od św. Józefa).

W diecezji sosnowieckiej istnieje wiele placówek męskich zgromadzeń zakonnych, które prowadzą duszpasterstwo parafialne: Zgromadzenie Księży Najświętszego Serca Jezusowego – Sercanie, od 1980 r. (Sosnowiec), Towarzystwo św. Franciszka Salezego – Salezjanie, od 1986 r. (Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec), Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego – Pallotyni, od 1989 r. (Sosnowiec), Zgromadzenie Oblatów św. Józefa – Oblaci, od 1994 r. (Będzin), Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa – Zmartwychwstańcy, od 1996 r. (Sosnowiec-Kazimierz) oraz Zakon Braci Mniejszych – Franciszkanie, gdzie od 1990 r. prowadzone jest duszpasterstwo parafialne (Dzwono-Sierbowice). Najstarszą wspólnotą zakonną męską na terenie naszej diecezji jest Zakon Braci Mniejszych – Franciszkanie Reformaci (Pilica-Biskupice). Ponadto istnieje też Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych – Franciszkanie Konwentualni (Dąbrowa Górnicza-Gołonóg), który od 1951 r. prowadzi administrację parafii. Posługę wśród chorych w diecezji sosnowieckiej sprawuje Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – są to Kamilianie, którzy założyli funkcjonujący od 1991 r. Dom Zakonny przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Hutkach (na terenie parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Bolesławiu).