Reklama

Komentarze

Co z wolnością sumienia?

Czy w Polsce dochodzi do łamania wolności sumienia, w tym do naruszeń wolności religijnej? – pytamy ks. Tomasza Huzarka, koordynatora projektu Laboratorium Wolności Religijnej.

Niedziela Ogólnopolska 49/2020, str. 48-49

[ TEMATY ]

aborcja

wolność

Tomasz Jastrzebowski/REPORTER/East News

Ks. Mariusz Frukacz: W Polsce coraz częściej można zauważyć przypadki szeroko rozumianego naruszenia swobody w wyznawaniu religii. W 2019 r. odnotowano ich co najmniej 64. Jak pod tym względem wygląda sytuacja w 2020 r.?

Ks. Tomasz Huzarek: Wstępne dane z trzech kwartałów 2020 r. już wskazywały na to, że liczba przypadków naruszeń wolności religijnej będzie w tym roku wyższa niż w roku ubiegłym. Do 22 października (data wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie tzw. aborcji eugenicznej) odnotowaliśmy 103 przypadki naruszenia wolności sumienia i wyznania wśród chrześcijan. Podobnie jak w 2019 r. zdarzenia te obejmują głównie akty wandalizmu oraz znieważania miejsc kultu i symboli religijnych. Jednak październikowe protesty, będące odpowiedzią na wyrok TK, znacznie zintensyfikowały zjawisko ataków na swobodę sumienia i religii. Bieżący stan badań, uwzględniający ataki protestujących na miejsca kultu, symbole religijne, protesty pod kościołami i werbalne czy fizyczne ataki na osoby wierzące, obejmuje łącznie ponad 200 przypadków. Warto zwrócić uwagę, że liczba ta dynamicznie rośnie, są kolejne przypadki, które często nie są upubliczniane w mediach.

Jakie narzędzia obrony swoich wartości mają ludzie wierzący w Polsce?

Należy pamiętać, że wolność sumienia i religii jest jednym z podstawowych i nienaruszalnych praw człowieka, co znajduje potwierdzenie w prawie międzynarodowym. Na gruncie prawa krajowego gwarantuje ją art. 53 Konstytucji RP. Narzędzi ochrony tej wolności dostarczają m.in. prawo karne i prawo cywilne. W Kodeksie karnym przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania ujęte są w art. 194-196, które penalizują dyskryminację wyznaniową, przeszkadzanie w wykonywaniu obrzędów religijnych lub pogrzebowych oraz obrazę uczuć religijnych. Wolność religijna chroniona jest również przez Kodeks cywilny jako dobro osobiste – w art. 23 wymienia się wśród dóbr osobistych m.in. wolność i swobodę sumienia. W praktyce prawo cywilne dotyczy przede wszystkim tego wymiaru wolności religijnej, który polega na prawie do ochrony uczuć religijnych. Uczucia te mogą być naruszane w szczególności przez przekroczenie granic wolności wypowiedzi, ale także przez wszelki atak na religię czy osobę wierzącą. Za dobro osobiste uznawane są także swoboda sumienia oraz swoboda praktykowania obrzędów religijnych. O prawnych aspektach można mówić długo, ale główną siłą naszego działania jako Laboratorium Wolności Religijnej (laboratoriumwolnosci.pl) mają być edukacja i budowanie kultury dialogu, wzajemnego poszanowania, zrozumienia i pomocy ofiarom naruszenia tej wolności.

Reklama

Jakie są najczęstsze przykłady łamania wolności sumienia i praw ludzi wierzących?

Większość przypadków dotyczy zjawiska cyberstalkingu z przyczyn wyznaniowych, a więc ośmieszania wartości katolickich w przestrzeni medialnej (głównie na portalach społecznościowych), upubliczniania haseł i grafik znieważających osoby wierzące, nawoływania do wrogości względem instytucji Kościoła i wartości katolickich. Można także zaobserwować rosnącą tendencję do stereotypizowania oraz narastające uprzedzenia wobec ludzi wierzących. W ostatnich dniach niepokojący sygnał stanowią liczne przypadki publicznego nawoływania do popełnienia zbrodni: od zachęt do dokonywania aktów wandalizmu skierowanych w miejsca kultu i pomniki świętych po wezwania do fizycznych ataków na przedstawicieli duchowieństwa.

Na ulice wyszło pokolenie, które uczęszczało na katechezę, przyjęło sakrament bierzmowania. Jak dotrzeć do tej młodzieży, która odrzuca naukę moralną Kościoła i de facto nie zna Ewangelii?

Niezwykle ważne jest to, by do młodych dotarły przykłady wyważonych reakcji na obecne wydarzenia, by usłyszeli – i zobaczyli – przesłanie pokoju, szacunku i wezwanie do dialogu przede wszystkim we własnym środowisku: od rodziców, wychowawców i nauczycieli. Jak uczyć młodych dialogu? Najpierw przez dostrzeżenie ich samych, stworzenie im w domu, rodzinie i szkole warunków do tego, by mogli wypowiedzieć własne myśli, opinie i wątpliwości. Chcemy promować wśród młodzieży postawę dialogu i solidarności. Dlatego prowadzimy warsztaty dotyczące tolerancji religijnej, podczas których uwrażliwiamy na coraz powszechniejsze przejawy nietolerancji, a także przedstawiamy dane naukowe, statystyczne na ten temat. Ważne są tu dwa aspekty działania. Po pierwsze – w ramach społeczności, przez wspieranie współdziałania i dialogu, po drugie – w parafiach, przez pomoc osobom poszkodowanym, zwłaszcza braciom w wierze.

Jakie konkretne działania proponuje Laboratorium Wolności Religijnej w dzisiejszej rzeczywistości?

Obserwujemy aktualną sytuację w Polsce i nie zaprzestajemy naszych dotychczasowych działań, których celem są przeciwdziałanie naruszeniom wolności religijnej oraz budowanie kultury poszanowania dla wiary i przekonań. Uruchomiliśmy ośrodek informacyjno-konsultacyjny, gdzie osoby, których wolność sumienia i wyznania została naruszona, mogą szukać wsparcia i zgłaszać przypadki naruszeń. Najważniejszymi czynnikami prewencyjnymi są rzetelna informacja oraz edukacja. W szkołach prowadzimy warsztaty o tolerancji religijnej oraz projekty mediacyjne. W środowisku uniwersyteckim natomiast organizujemy konferencje i szkoły letnie z udziałem wykwalifikowanych ekspertów, by promować profesjonalną edukację prawną na temat wolności religijnej i praw przysługujących obywatelom. Naukowo badamy przyczyny powstawania stereotypów, uprzedzeń, które przeradzają się czasem w dyskryminację i prześladowania, ponieważ właśnie tym zjawiskom chcemy przeciwdziałać. Jesteśmy także aktywni w internecie – publikujemy materiały eksperckie, podcasty oraz nagrania z cyklu Akademia Wolności, aby rozpowszechniać wiarygodne informacje oraz promować wysoką kulturę prawną.

Ks. Tomasz Huzarek
rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie

2020-12-02 10:49

Ocena: +6 -4

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ks. Węgrzyniak do kapłanów: grzech czyni z nas niewolników

– Jesteśmy wybrani, żebyśmy byli wolni i nie byli zniewoleni przez grzech – mówił do kapłanów archidiecezji częstochowskiej ks. Wojciech Węgrzyniak, biblista, koordynator formacji stałej kapłanów w archidiecezji krakowskiej, podczas drugiego dnia triduum dla kapłanów archidiecezji częstochowskiej przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego.

„Wolność” (Ga 5, 1-6) – to kolejny temat drugiego dnia triduum kapłańskiego. Wieczorem 20 maja kapłani zgromadzili się na modlitwie w archikatedrze Świętej Rodziny w Częstochowie. Modlitwa kapłańska połączona była z adoracją Najświętszego Sakramentu i celebracją sakramentu pokuty i pojednania.

CZYTAJ DALEJ

Na wigilii jest u nas nie tylko rodzina

Niedziela warszawska 51/2002

Dorota Safjan, wiceprezydent Warszawy Wigilię spędza w domu w Aninie w gronie nie tylko rodzinnym. Przy wigilijnym stole zasiadają: mąż, syn, córka z teściami, samotna starsza ciocia, a także przyjaciele i znajomi, m.in. profesor, który pomagał państwu Safjanom zdobywać tajniki wiedzy prawniczej. Czasami są też przyjaciele córki państwa Safjanów, którzy nie założyli jeszcze własnych rodzin. Przy stole zasiada nieraz 12 osób. - Tradycje wyniesione z mojego domu i z domu mojego męża, sprawiają że Wigilia jest dla nas głęboko religijną uroczystością - mówi pani Dorota. W domu jej rodziców w taki sposób obchodzono Wigilię.

Przygotowania do wigilii wyglądają nieco nerwowo, bo wszyscy dziś są zapracowani. Uczestnicy wigilii dzielą się więc pracą i każdy ma swoją specjalność. - Ja przygotowuję zupę grzybową, według receptury mojej mamy. Zupa jest fantastyczna. Kiedy miałam więcej czasu, robiłam pierogi z grzybami i kapustą, piekłam ciasta. Teraz robię kapustę z grzybami, a z ciast tylko sernik wiedeński. Teściowa córki przygotowuje rybę. Magdusia kroi sałatki - opowiada pani Dorota. Dotychczas mąż pani Doroty zajmował się przywożeniem gości. W tym czasie pani Dorota z córką przygotowywały stół. Po wieczerzy długo siedzą przy stole i słuchają kolęd granych na pianinie przez syna państwa Safjanów. - Niestety nie podejmujemy się śpiewania kolęd. Nie mamy zdolności wokalnych - mówi pani Dorota. Potem państwo Safjanowie idą na Pasterkę. - Czasem jedziemy do katedry, ale ostatnio jeździmy do naszych lokalnych kościołów. W tym roku prawdopodobnie pojedziemy do Międzylesia. Mam szczególny sentyment do tamtejszego kościoła, tam braliśmy z mężem ślub - opowiada pani Dorota. W Święta rodzina odwiedza przyjaciół i bliskich znajomych, przyjmuje gości w domu w Aninie. Często chadza na długie spacery, do pobliskiego lasu, gdzie jest dużo ścieżek spacerowych.

CZYTAJ DALEJ

Rzym: zmarł najstarszy z kardynałów

2021-07-29 19:22

[ TEMATY ]

kardynał

Rzym

zmarły

Vatican News

Kardynał Albert Vanhoye SJ

Kardynał Albert Vanhoye SJ

Dzisiaj o godz. 12.48 w Infirmerii Generalnej Jezuitów zmarł w wieku 98 lat kardynał Albert Vanhoye SJ. Obecnie najstarszym purpuratem jest emerytowany prefekt Kongregacji ds. Ewangelizacji narodów, Słowak 97-letni kardynał Jozef Tomko.

Kardynał Albert Vanhoye, SI, były rektor Papieskiego Instytutu Biblijnego i były sekretarz Papieskiej Komisji Biblijnej, urodził się 24 lipca 1923 r. w Hazebrouck, w diecezji Lille, w północnej Francji, na granicy z Belgią. Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił 11 września 1941 r. w Le Vignau, pierwsze śluby zakonne złożył 15 listopada 1944 r., a święcenia kapłańskie przyjął 26 lipca 1954 r. w Enghien (Belgia) z rąk bpa Henri Duponta, biskupa pomocniczego Lille. Uzyskał papieską dyspensę od świąceń biskupich.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję