Reklama

Niedziela Wrocławska

Wrocławskie ślady Sybiraków

Historia Polski i Polaków naznaczona jest wielkimi dramatami. Wpisują się w nie wywózki naszych rodaków na nieludzką ziemię.

Niedziela wrocławska 6/2021, str. VIII

[ TEMATY ]

Sybiracy

Grzegorz Kryszczuk

Miejsce ważne dla Sybiraków. Ołtarz Matki bożej Królowej Polski przy kościele Najświętszej Maryi Panny Różańcowej

Miejsce ważne dla Sybiraków. Ołtarz Matki bożej Królowej Polski przy kościele Najświętszej Maryi Panny Różańcowej

Praktykowała je już carska Rosja. Apogeum osiągnęły w Rosji sowieckiej. W tym roku obchodzimy 81. rocznicę pierwszych deportacji Polaków w XX wieku.

Jacek Kaczmarski w 1980 r. napisał tekst piosenki Zesłanie studentów, w którym przedstawił los młodych chłopców wygnanych na Wschód. Był to jeden z kilku utworów inspirowanych malarstwem polskim. Pod wielką mapą Imperium,/Odpocząć – jak kto potrafi,/Kończymy bliską Syberią,/Skrócony kurs geografii,/Śpi – kto spać może po drodze,/Trudnej jak lekcja historii./Na wielkiej pustej podłodze./Egzamin wstępny katorgi – brzmią słowa piosenki.

W odtajnionych dokumentach NKWD możemy przeczytać powody wywózki Polaków na Wschód. Chodziło o eliminację elementów potencjalnie antysowieckich i jawnie propolskich. Celem było odpolszczenie tych ziem, a także zemsta za przegraną wojnę w 1920 r. – Oba totalitaryzmy – sowiecki i niemiecki, kiedy zajmowały podległe sobie tereny, natychmiast przystępowały do modyfikacji społeczeństw. Likwidowały każdego, kto był najbardziej aktywny, kulturotwórczy, tego, kto później mógł być ewentualnym zarzewiem buntu. Dotyczyło to także dzieci – przypomina Juliusz Woźny z Ośrodka Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.

Historykom trudno jest ustalić, ilu Polaków było wywiezionych na Sybir. Mówi się o przedziale od 800 tys. do nawet 1,3 mln. Nowa rzeczywistość, jaka nastała po II wojnie światowej, odebrała Sybirakom możliwość zrzeszania się w jakiekolwiek struktury. Za mówienie o wywózkach można było stracić pracę albo czekało więzienie. Po 1945 r. na Dolnym Śląsku zamieszkało wiele osób, których losy były związane z nieludzką ziemią.

Sowiecki okupant likwidował każdego, kto był najbardziej aktywny, kulturotwórczy, kto mógł być zarzewiem buntu. Dotyczyło to także dzieci.

Podziel się cytatem

– I myśmy szli i szli – dziesiątkowani./Choć zdradą pragnął nas podzielić wróg./I przez Ludową przeszliśmy – niepokonani./Aż Wolną Polskę raczył wrócić Bóg! – te słowa ostatniej zwrotki Hymnu Sybiraków ziściły się w 1988 r., kiedy Związek ponownie się reaktywował. We Wrocławiu pierwszym miejscem, w którym otwarcie mówiło się o wywózkach na Wschód, było Polskie Radio Wrocław przy ul. Karkonoskiej. Akcję zainicjowała redaktor Urszula Lubecka, która odważyła się o tym mówić do mikrofonu. Do rozgłośni radiowej na pierwsze spotkanie w roku reaktywacji przyszło prawie pół tysiąca ludzi. Świadkowie podkreślają, że z każdej strony miasta ciągnęły tłumy.

Reklama

To poruszenie wśród Sybiraków potęgowała bardzo dobra współpraca z ks. prał. dr. Franciszkiem Głodem, proboszczem parafii św. Elżbiety Węgierskiej przy ul. Grabiszyńskiej. Kard. Henryk Gulbinowicz mianował go kapelanem tego środowiska, a parafia stałą się kościołem sybirackim. Od tamtej pory, w każdą ostatnią niedzielę miesiąca o godz. 16.00 odprawiana była Msza św. dla Sybiraków, ich Rodzin i Przyjaciół.

W przestrzeni miejskiej po 1990 r. powstało wiele miejsc pamięci wywózek na Wschód. Tablice pojawiły się obok siedziby Zarządu Oddziału przy ul. Kazimierza Wielkiego, budynku Polskiego Radia czy na kościele św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Dzięki zaangażowaniu o. Stanisława Golca, redemptorysty, w kościele Matki Bożej Pocieszenia powstało Sanktuarium Golgoty Wschodu, upamiętniające Sybiraków i Rodziny Katyńskie.

Serdecznie zapraszamy naszych Czytelników do udziału w obchodach 81. rocznicy pierwszych deportacji Polaków na Wschód. Uroczystości rozpoczną się w środę 10 lutego o godz. 11.00 Mszą św. w kościele św. Bonifacego we Wrocławiu. Następnie każdy indywidualnie będzie mógł złożyć kwiaty pod pomnikiem Zesłańców Sybiru.

2021-02-03 10:04

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nadszedł dzień 10 lutego 1940 roku

Już jesienią 1939 r. zaczęły krążyć pogłoski, że NKWD sporządza listy Polaków wyznaczonych do deportacji na Syberię. Pierwszą masową deportację przeprowadzono 10 lutego 1940 r. na podstawie decyzji Biura Politycznego Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii i Rady Komisarzy Ludowych ZSRR z początków grudnia 1939 r. Objęła ona 220 tys. osób, głównie niższych urzędników i pracowników państwowych, właścicieli ziemskich i pracowników leśnictwa. Deportowano całe rodziny wraz z dziećmi, starcami i chorymi. Druga deportacja, która miała miejsce 13 kwietnia 1940 r. objęła 320 tys. osób. Wywiezione zostały wówczas rodziny poprzednio aresztowanych patriotów polskich, zamożni rolnicy, gajowi, oficjaliści dworscy i mieszkańcy wsi ze strefy nadgranicznej. Na przełomie czerwca i lipca 1940 r., w ramach trzeciej deportacji wywieziono ok. 240 tys. uchodźców wojennych z zachodnich i centralnych województw Polski. Ostatnia deportacja, w czerwcu 1941 r., obejmująca swoim zasięgiem m.in. Wileńszczyznę, uderzyła w polską inteligencję techniczną, kolejarzy, wykwalifikowanych robotników i rzemieślników.

CZYTAJ DALEJ

Bp Andrzej Jeż do osób konsekrowanych: czym możemy zaskoczyć świat?

2023-02-02 18:03

[ TEMATY ]

osoby konsekrowane

bp Jeż

flickr.com

bp Jeż

bp Jeż

- Możemy zaskoczyć i zachwycić świat obecnością Chrystusa, którego nosimy w sobie - mówił biskup tarnowski Andrzej Jeż w Dzień Życia Konsekrowanego. Na Mszy św. w bazylice katedralnej w Tarnowie modliły się osoby konsekrowane z całej diecezji tarnowskiej. Wierni świeccy także licznie przyszli na liturgię przynosząc gromnice.

Biskup tarnowski w homilii podkreślił, że to właśnie wiara stanowi podstawę powołania do życia kapłańskiego i zakonnego.

CZYTAJ DALEJ

Każdy z nas kradnie i nawet o tym nie wie? VII przykazanie w praktyce

2023-02-03 21:15

[ TEMATY ]

kradzież

Adobe.Stock

Łamiemy VII przykazanie… nie będąc tego świadomi. W jakich obszarach życia jesteśmy najbardziej narażeni na kradzież?

1) Praca

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję