Jednym z zaburzeń snu jest obturacyjny bezdech senny (OBS). To sytuacja, kiedy w trakcie snu u chorego dochodzi do wielokrotnego zatrzymania oddechu, a w konsekwencji do niedotlenienia. O chorobie mówimy wówczas, gdy liczba bezdechów w ciągu godziny snu przekracza 5. W najcięższych przypadkach takich epizodów w ciągu godziny może być ponad 30.

Osoba chora, mimo że przesypia 7-8 godzin, budzi się niewyspana, często może mieć poranne bóle głowy i uczucie suchości w gardle, w ciągu dnia odczuwa nadmierne zmęczenie i senność; bywa, że w sposób niekontrolowany zasypia w sytuacjach dnia codziennego. Dla otoczenia sygnałem choroby może być chrapanie (chociaż nie każda osoba chrapiąca cierpi na bezdech) lub zaobserwowanie przerw w oddychaniu.

Częstą przyczyną bezdechów są schorzenia laryngologiczne, np. alergiczny nieżyt nosa, a także blokujące przepływ powietrza polipy nosa, przerośnięte małżowiny lub skrzywienie przegrody nosowej. Na pojawienie się zaburzeń oddychania w czasie snu wpływ mogą mieć otyłość i nadwaga, palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Na liście przyczyn są także zaburzenia hormonalne, m.in. nadczynność tarczycy.

Dla ustalenia prawidłowej diagnozy ważne jest całonocne monitorowanie snu pacjenta. Bardziej szczegółowe (polisomnografia) jest przeprowadzane w szpitalu, mniej szczegółowe (poligrafia) – w domu. W trakcie badania rejestrowane są m.in. czynność mózgu, praca serca, poziom saturacji, ruchy gałek ocznych. Pomocne mogą być badania laboratoryjne, np. morfologia krwi i laryngologiczna ocena stanu górnych dróg oddechowych. Diagnostyką i leczeniem bezdechów zajmują się laryngolodzy i pulmonolodzy.

Ponieważ OBS znacznie pogarsza jakość życia pacjenta i grozi powikłaniami chorobowymi, nie należy go lekceważyć. Przewlekły stan niedotlenienia w nocy może być przyczyną chorób układu sercowo-naczyniowego, m.in. nadciśnienia tętniczego, zawału serca i choroby niedokrwiennej serca, a także chorób neurologicznych i innych.

Tak jak w innych schorzeniach, dla osiągnięcia poprawy stanu zdrowia konieczne są redukcja nadmiernych kilogramów, rezygnacja z palenia papierosów i unikanie alkoholu. Zalecaną pozycją snu jest spanie na boku. Lekarze często zalecają korzystanie w czasie snu z urządzenia wspomagającego oddychanie (aparat CPAP). W przypadku wad anatomicznych dobry skutek może przynieść operacja laryngologiczna.?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Obturacyjny bezdech senny jako jednostka chorobowa został opisany po raz pierwszy pod koniec XX wieku. W wielu krajach, także w Polsce, wciąż prowadzone są badania dotyczące jego przyczyn i metod leczenia.