Reklama

Niedziela w Warszawie

Zaprezentowano „Pro memoria” prymasa Wyszyńskiego z 1962 r.

W Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” odbyła się dyskusja wokół IX tomu zapisków kard. Stefana Wyszyńskiego.

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

IPN

Pro memoria

IPN TV

Od lewej: ks. prof. D. Zamiatała, ks. dr A. Poniński, dr hab. Rafał Łatka

Od lewej: ks. prof. D. Zamiatała, ks. dr A. Poniński, dr hab. Rafał Łatka

Ukazujący się tom zawiera notatki prymasa Wyszyńskiego z 1962 roku, który to okres – jak zauważył ks. dr Antoni Poniński, redaktor publikacji – był rokiem szczególnym. Dla Kościoła najważniejszym wydarzeniem było zwołanie Soboru Watykańskiego II, a dla świata – rozwiązanie, z zaangażowaniem papieża Jana XXIII, niemal w ostatniej chwili tzw. kryzysu kubańskiego i zażegnanie groźby wojny atomowej. Był to także pierwszy rok od ustawowego usunięcia religii ze szkół. W tym roku nastąpiło zamykanie szkół katolickich, zwłaszcza niższych seminariów duchownych, usuwanie sióstr zakonnych ze szpitali. – Odpowiedzią było nauczanie w punktach katechetycznych, które doświadczały jednak sankcji. W 1962 roku powstał także Departament IV MSW, zajmujący się sprawami Kościoła, w który wymierzona była wzmożona wroga działalność administracyjna. To wszystko stanowiło bardzo trudną ogólnopolską atmosferę – podkreślił ks. dr Poniński.

Rok 1962 był także kolejnym rokiem Wielkiej Nowenny, której hasłem były słowa: „Młodzież wierna Chrystusowi”. Było to solą w oku komunistycznych władz, ponieważ walka o młode pokolenie była kluczową w osłabieniu pozycji Kościoła. – Zastanawiano się, co zrobić, aby uniemożliwić młodzieży pielgrzymowanie na Jasną Górę. Zenon Kliszko bardzo agresywnie atakował Episkopat Polski. On później był inspiratorem przygotowanego przez MSW memoriału na temat maryjności kard. Wyszyńskiego, co miało osłabić wiarygodność prymasa – zauważył ks. Poniński. Tom IX zawiera także treści mówiące o zakazaniu przez Stolicę Apostolską kultu Miłosierdzia Bożego.

Zdaniem ks. prof. Dominika Zamiatały, gdy zgłębiamy zapiski prymasa Wyszyńskiego z wiosny 1962 r., kiedy udał się do Rzymu, możemy dostrzec rolę i autorytet kard. Wyszyńskiego, jakim cieszył się on wśród biskupów Europy. – W czasie tego wyjazdu prymas koncentruje się na spotkaniach z osobami z polskiej emigracji oraz duszpasterstwie polonijnym – zaznaczył wykładowca UKSW, który dodał, że zapiski prymasa wskazują również na jego wielką troskę o budowę i odbudowę Kościołów oraz umiłowanie gotyku. Uwidoczniło się to najbardziej w przypadku katedry gnieźnieńskiej, na której regotyzacją czuwał kard. Wyszyński.

Reklama

W roku 1962 prymas zwracał uwagę na współpracę duchowieństwa diecezjalnego z zakonnym, aby podkreślić jedność działań duszpasterskich jako odpowiedź na laicyzację społeczeństwa i walkę o „rząd dusz”. Kardynał dostrzegał także niebezpieczeństwo ingerencji władz w formację duchowieństwa w seminariach diecezjalnych i zakonnych. Na wszelkie sprawy, które działy się w Polsce i na świecie – co zauważył ks. prof. Zamiatała - kard. Wyszyński patrzył w sposób religijny i duchowy. – Mało jest odniesień do tego, w jaki sposób zachowują się komuniści. Prymas przechodzi niejako ponad rzeczywistością w Polsce, patrzy na nią z perspektywy Bożej – podkreślił ks. prof. Zamiatała.

W tomie IX znalazły się także zapiski dotyczące sprawy bp. Czesława Kaczmarka, którego pokazowy proces zakończył się tuż przed aresztowaniem prymasa i miał być próbą złamania kard. Wyszyńskiego. – W 1962 r. bp Kaczmarek wyszedł z więzienia i podjął zdecydowany kurs antykomunistyczny. Władze PRL przestały uważać go za ordynariusza kieleckiego. Zaczęły ukazywać się materiały, mające skompromitować bp. Kaczmarka – zauważył ks. Poniński.

Zdaniem ks. Zamiatały, głównym celem ataku na bp. Kaczmarka było poróżnienie Episkopatu Polski. – Komuniści badali na ile mogą sobie pozwolić w kwestii odsunięcia od władz innych ordynariuszy. Sprawa bp. Kaczmarka nauczyła prymasa roztropności co do innych biskupów. Często dostawał anonimy pod ich adresem. Mówiąc językiem współczesnym, wylewała się na nich duża fala hejtu. Prymas był przekonany, że biskup musi liczyć się z tym, że będzie znakiem sprzeciwu – zaznaczył ks. prof. Zamiatała.

Reklama

Wskazał on, że prymas miał świadomość, że nastąpiło w polskim społeczeństwie duże spustoszenie religijne po dwóch okupacjach. Chciał odnowy religijnej w Polsce. Zdecydował, że odwoła się do mieszkańców polskiej wsi. – W tej religijności się wychował. Religijność ludowa jest prosta, a jakże głęboka, ile w niej głębokiej teologii. W latach 60. nastąpiło sprzężenie między Kościołem i wsią. Zarówno Kościół, jak i wieś były prześladowane. Prymas wiedział doskonale, że miasta w PRL-u były zamieszkane przez osoby pochodzące ze wsi. Stworzył program duszpasterski bardzo mocno osadzony w kulcie Maryi, która prowadzi do Jezusa. To trafiło do wiernych i odnawiało ich – zauważył ks. prof. Zamiatała i dodał, że środowiska katolickiej inteligencji skupione wokół „Tygodnika Powszechnego”, „Znaku” i „Więzi” patrzyły na katolicyzm z perspektywy francuskiej, czyli katolicyzmu bardziej elitarnego, który był jednak przesiąknięty marksizmem. Tymczasem prymas Wyszyński chciał pokazać komunistom, że większość Polaków to katolicy, którzy pogłębiają swoją religijność. Wielka Nowenna zaowocowała większym udziałem w obchodach Milenium, a także peregrynacją Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

- Kard. Wyszyński wobec drastycznych działań, jak zamykanie szkół, wyrzucanie sióstr zakonnych ze szpitali, czy wizytacje władz w seminariach duchownych nigdy nie popadł w poczucie rezygnacji lub przegranej. Uważał, że jest to wkomponowane w misję Kościoła. Trzeba dać świadectwo wierności – stwierdził ks. Poniński i dodał, że usunięcie religii ze szkół zaowocowało gęstą siecią punktów katechetycznych i wyzwoliło, paradoksalnie, aktywność rodzin. Pobór alumnów do wojska zaś skończył się ukształtowaniem i umocnieniem przyszłych księży w powołaniu. – Każde działanie przeciwko Kościołowi spotykało się z reakcją. Obrazoburcze spektakle, filmy, artykuły atakujące Kościół były powodem reakcji Episkopatu. Prymas wiedział, z kim ma do czynienia, ale do nikogo się nie uprzedzał. Do nikogo nie czuł wrogości. Gotów był rozmawiać, szukać rozwiązań, ale nie zgniłych kompromisów – podkreślił ks. dr Poniński.

Reklama

Prezentację tomu IX zapisków prymasa Wyszyńskiego poprowadził dr hab. Rafał Łatka z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej.

„Pro memoria” to pierwsze całościowe wydanie zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego z lat 1948–1981. Jest to unikatowe świadectwo niestrudzonej działalności prymasa oraz niepodważalnego autorytetu społecznego i rzecznika praw narodu. W ramach zainaugurowanej serii, wydawanej przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Instytut Prymasa Wyszyńskiego i Instytut Pamięci Narodowej, zaplanowano 27 tomów. Do tej pory ukazały się tomy obejmujące lata 1948-1962.

2021-04-28 17:52

Ocena: +5 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Prorok” - Jasna Góra jako plan filmowy do nowego obrazu o kard. Wyszyńskim

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

Jasna Góra

Jasna Góra/twitter

Jasna Góra jest dziś planem filmowym do nowego obrazu o kard. Stefanie Wyszyńskim. Film „Prorok” w reżyserii Michała Kondrata to historia Prymasa Tysiąclecia, niezachwianego w wierze i konsekwentnego w walce o miłość, godność i prawa każdego człowieka, upominającego się o prawa Kościoła i uciemiężonego Narodu.

Akcja filmu toczy się w latach 1956-1970. Poprzedza ją dynamiczny prolog, przedstawiający represje i okrucieństwa, jakich dopuszczały się władze stalinowskiej Polski wobec przedstawicieli Kościoła katolickiego, w tym Prymasa Wyszyńskiego.

CZYTAJ DALEJ

Modlitwa za Biskupa legnickiego

2022-11-30 13:47

ks. Waldemar Wesołowski

Dziś obchodzimy święto św. Andrzeja Apostoła, brata św. Piotra. To także dzień imienin biskupa legnickiego Andrzeja Siemieniewskiego.

Rano, w kaplicy Domu Słowa, Solenizant przewodniczył Mszy św., w której uczestniczyli także: biskup senior Stefan Cichy, księża pracujący w Kurii Biskupiej oraz księża proboszczowie z Legnicy. Obecne były także siostry zakonne, świeccy pracownicy kurii i Domu Słowa. Na tę uroczystość przyjechali także klerycy roku propedeutycznego z Wrocławia, Świdnicy i Legnicy. Życzenia w imieniu wszystkich zgromadzonych przekazał ks. Biskupowi ks. Robert Kristman - Wikariusz Generalny.

CZYTAJ DALEJ

Wieczór mlekiem i miodem płynący w Oławie

2022-11-30 15:30

Julia Pawelec

Wieniec adwentowy w oławskiej parafii

Wieniec adwentowy w oławskiej parafii

W I Niedzielę Adwentu w parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Oławie odbyło się Uwielbienie wprowadzające w radosny nastrój oczekiwania na przyjście Pana.

Po Mszy Świętej nastąpiło nabożeństwo adwentowe, które rozpoczęło się poświęceniem wieńca adwentowego. Następnie odczytano czytania ze Starego Testamentu, a w dalszej kolejności Ewangelię opisującą scenę Zwiastowania (Łk 1, 26-38). Konferencję wygłosił ks. Adam Bilski, zwracając uwagę na to, z jak wielką wiarą i zaufaniem Maryja przyjęła wolę Pana Boga o zostaniu matką Zbawiciela. Odpowiedziała na to wezwanie mimo obaw, czy w tak młodym wieku podoła wychowaniu dziecka - w dodatku Syna Bożego. Nie rozumiała wiele, z pokorą przyjęła jednak każdy element Bożego planu. Kapłan zauważył, że Maryja nie zwątpiła także wtedy, gdy jej Syn, "któremu panowaniu nie będzie końca”, narodził się w bardzo ubogich warunkach, ponieważ nie znaleziono żadnego innego miejsca, w którym mógłby przyjść na świat.- Po ludzku mogłoby to zachwiać wiarę. Jednak nie w przypadku Maryi. Ona ufała zawsze - podkreślał.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję