Reklama

List w sprawie odznaczeń Yad Vashem

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Szanowni Państwo!
W imieniu Działu Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem w Żydowskim Instytucie Historycznym pragnę nawiązać do wywiadu udzielonego przez prof. Tomasza Strzembosza, przewodniczącego Komisji Historycznej Komitetu dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów w Czasie II Wojny Światowej, p. Lidii Molak z tygodnika Niedziela (nr 17/2002).
Główną tezą prof. Tomasza Strzembosza jest stwierdzenie, że liczba osób uhonorowanych przez Instytut Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie jest o wiele wyższa niż ta, która jest podana przez wyżej wymieniony Instytut (5632 Polaków na ogólną liczbę 19141 osób reprezentujących kraje okupowanej Europy oraz Chin, Japonii i USA - dane na dzień 1 stycznia 2002 r.). Należy się zgodzić z prof. Strzemboszem i zastanowić, jakie są przyczyny tego zjawiska. Nie zamierzam przeprowadzać szczegółowej analizy historycznej ani socjologicznej, ale pragnęłabym przekazać kilka uwag na ten temat:
Po pierwsze - nie wszyscy ci szlachetni ludzie, którzy ratując Żydów, podejmowali ryzyko utraty życia, również dla ich rodzin, starali się o odznaczenie: udzielając pomocy bliźnim, często sąsiadom, przyjaciołom lub zupełnie nieznanym osobom, czynili to z pobudek humanitarnych, moralnych, religijnych lub kierowali się po prostu solidarnością w nieszczęściu.
Były również inne względy: nie zawsze we wsiach, małych miasteczkach czy nawet w wielkich aglomeracjach towarzyszyła takim aktom heroizmu sprzyjająca atmosfera, nie zawsze były one "dobrze widziane i oceniane". (Tak jest zresztą niekiedy do dnia dzisiejszego.)
Faktem jest, że Polska była jednym z nielicznych krajów, w których za udzielenie pomocy Żydom groziła kara śmierci. Tym wyżej należy ocenić bohaterstwo tych wszystkich, którzy - mimo zagrożenia dla nich samych i ich rodzin - nie zawahali się ratować swoich współobywateli pochodzenia żydowskiego, ofiary represji reżimu nazistowskiego.
Należy zgodzić się z prof. Strzemboszem, że kryteria Instytutu Pamięci Yad Vashem w przyznawaniu medali "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" są rygorystyczne. Jest to najwyższe odznaczenie państwa Izrael i wymaga pełnej dokumentacji. Niestety, informacje na temat możliwości wystąpienia z wnioskiem o odznaczenie podane przez autora wywiadu są nieprecyzyjne. Prof. Strzembosz stwierdza w wywiadzie, że aby otrzymać odznaczenie, "osoba taka musiała się przedostać na Zachód, nie są ważne zeznania uratowanych, mieszkających w Polsce". Tak nie jest. Żydowski Instytut Historyczny ma bogatą kartotekę, dotyczącą Polaków ratujących Żydów w czasach zagłady, i to właśnie w Dziale Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem przygotowywana jest dokumentacja wstępna dla nadania tytułu "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata".
Mieliśmy już okazję prostować analogiczną informację, zawartą w artykule Warszawskie Yad Vashem (Rzeczpospolita, 14 maja 2001 r.), ale - jak widać - nasze wyjaśnienia trafiły w próżnię.
W wywiadzie udzielonym p. Lidii Molak prof. Strzembosz podaje przypadek p. Barbary Krajewskiej, Żydówki uratowanej na warszawskim Żoliborzu, która rzekomo "kierowała pisma i prośby, ażeby uhonorować jej wybawców, ale nie były one brane pod uwagę". Bardzo nas to dziwi i prosimy, aby p. Barbara Krajewska zgłosiła się do naszego Działu, który wystąpi do Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie z wnioskiem o odznaczenie jej wybawców. Będzie to tym łatwiejsze, że najważniejszym dokumentem, na podstawie którego Yad Vashem przyznaje medal, jest właśnie OŚWIADCZENIE OSOBY, KTÓRA BEZPOŚREDNIO KORZYSTAŁA Z POMOCY.
W wywiadzie jest mowa o "protokole, złożonym osobiście przed odpowiednim sędzią w Instytucie w Jerozolimie albo - mniej chętnie - w Ambasadzie Izraela w którymś z państw, przede wszystkim na Zachodzie". Znowu NIEPRECYZYJNA INFORMACJA. Po przesłaniu dokumentacji do Yad Vashem zbiera się tam Komisja Sprawiedliwych, która podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania medalu. Ambasada Izraela zajmuje się jedynie organizowaniem uroczystości dla osób odznaczonych medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata".
W sytuacjach odmowy przyznania medalu mamy możliwość, i niejednokrotnie z niej korzystamy, przedstawienia naszej oceny i staramy się przekonać Komisję o konieczności zmiany decyzji.
I jakkolwiek zdarzają się przypadki odmowy przyznania medalu, trudno jest zgodzić się ze stwierdzeniem prof. Strzembosza, że "Instytut stosuje kryteria, które wyłączają 99% osób, które brały udział w ratowaniu Żydów". Liczba 99% jest MOCNO PRZESADZONA, a poza tym nieprawdą jest również stwierdzenie, że "zgłaszały się do ŻIH-u osoby, które nie uzyskały żadnej odpowiedzi". Odpowiadamy regularnie na listy i żaden nie pozostał bez odpowiedzi. Prof. Strzembosz zarzuca ŻIH-owi, że ogranicza swoje badania do historii Żydów w Polsce i Holocaustu, a pomoc udzielaną Żydom przez Polaków traktuje po macoszemu. Zaprzecza temu działalność Działu Dokumentacji Odznaczeń, który zajmuje się przygotowywaniem dokumentacji do wniosków o odznaczenie oraz publikowaniem książek i artykułów na temat pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w okresie okupacji. Kilka przykładów: dr Michał Grynberg, któremu powierzono w 1979 r. utworzenie Działu Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem, opublikował w 1993 r. Księgę Sprawiedliwych, prof. Szymon Datner - Las Sprawiedliwych w 1963 r., Teresa Prekerowa - Konspiracyjną Radę Pomocy Żydom w Warszawie 1942-1945 w 1982 r.
W "Biuletynie Żydowskiego Instytutu Historycznego" ukazało się wiele artykułów na ten temat, np.: "Akcja pomocy Żydom w okresie okupacji" Barbary Temkin-Bermanowej (Biuletyn ŻIH, 1957, nr 22), " O ratownictwie w okresie okupacji hitlerowskiej - pomoc Żydom w Polsce 1939-1945" Tatiany Berenstein i Adama Rutkowskiego (Biuletyn ŻIH, 1960, nr 35), Materiały z dziedziny ratownictwa Żydów w Polsce w okresie okupacji prof. Szymona Datnera (Biuletyn ŻIH, 1970, nr 73) .
Uważam, że inicjatywa prof. Tomasza Strzembosza uhonorowania jak największej liczby osób, które ratowały Żydów, jest niezwykle cenna, byłoby jednak o wiele lepiej, gdyby zamiast polemicznych i - jak to starałam się wykazać - często niesłusznych uwag pod adresem Żydowskiego Instytutu Historycznego - Komitet dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów w Okresie II Wojny Światowej z Przewodniczącym Komisji Historycznej sięgnął do archiwalnych zasobów ŻIH i podjął z Działem Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem współpracę, która służyłaby dobru PRAWDY HISTORYCZNEJ, a tym samym "Sprawiedliwym wśród Narodów Świata" .

Dział Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem w Żydowskim Instytucie Historycznym Warszawa, 19 czerwca 2002 r.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2002-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Matko Śnieżno-Różańcowa, módl się za nami...

2024-05-20 20:50

[ TEMATY ]

Rozważania majowe

Wołam Twoje Imię, Matko…

Karol Porwich/Niedziela

W czasie pierwszej wojny światowej kult Matki Bożej stał się szczególnie żywy. Rozpoczęto starania o koronację cudownego wizerunku.

Rozważanie 21

CZYTAJ DALEJ

#PodcastUmajony (odcinek 21.): Egoista

2024-05-20 20:44

[ TEMATY ]

Ks. Tomasz Podlewski

#PodcastUmajony

Mat.prasowy

Co Komunia ma wspólnego z egoizmem? Czy można ją przyjmować „w czyjejś intencji”? Jaką rolę odgrywa w niej Matka Boża? Czym się różni kolejka od procesji? I co właściwie mają zrobić osoby, które aktualnie nie mogą przystępować do Komunii? Zapraszamy na dwudziesty pierwszy odcinek „Podcastu umajonego” ks. Tomasza Podlewskiego o przyjmowaniu Ciała Chrystusa z Maryją i tak, jak Ona.

ZOBACZ CAŁY #PODCASTUMAJONY

CZYTAJ DALEJ

Katecheci przeciwko zmianom zasad organizacji religii w szkołach

2024-05-21 16:42

[ TEMATY ]

katecheta

Bożena Sztajner/Niedziela

Nauczyciele ze Stowarzyszenia Katechetów Świeckich krytykują propozycję MEN zmian w zasadach organizacji lekcji religii w szkołach. Według nich spowodują one utratę pracy przez część katechetów. Opowiadają się za natomiast za wprowadzeniem obowiązkowych dla uczniów lekcji religii lub etyki.

Pod koniec kwietnia do konsultacji publicznych trafił projekt nowelizacji rozporządzenia ministra edukacji w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Zaproponowano w nim uelastycznienie możliwość organizacji nauki religii i etyki. Łatwiej niż dotychczas będzie można tworzyć grupy dzieci z różnych roczników i oddziałów klasowych.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję