Reklama

Święta i uroczystości

Niepodległość - nasze dziedzictwo

Święto Niepodległości - przywrócone w kalendarzu świąt narodowych ustawą Sejmu z 15 lutego 1989 r. - u swego początku, w II Rzeczypospolitej budziło większe niż dziś emocje. Trudno powiedzieć, dla ilu Polaków, żyjących w czasach kryzysu wartości, ma ono znaczenie takie, jakie miało dla naszych przodków

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma «ich». Wolność. Niepodległość. Zjednoczenie. Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sobą rządzili. Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało. Od rana do wieczora gromadziły się tłumy na rynkach miast; robotnik, urzędnik porzucał pracę, chłop porzucał rolę i leciał do miasta, na rynek, dowiedzieć się, przekonać się, zobaczyć wojsko polskie, polskie napisy, orły na urzędach; rozczulano się na widok kolejarzy, ba, na widok polskich milicjantów i żandarmów” - pisał w swoich „Pamiętnikach” z Galicji w 1918 r. Jędrzej Moraczewski, pierwszy premier niepodległej Polski. Cytat ten doskonale oddaje stan ducha naszych przodków i klimat panujący na wyzwalanych ziemiach polskich - radość i entuzjazm mimo niedostatku i zniszczeń, jakie przyniosła wojna.

Trzeba świętować!

Widok Orła Białego, biało-czerwonych barw, defilującego wojska, był dla mieszkańców przedwojennej Polski, może też i dla tych umęczonych brakiem pracy i chleba, przeżyciem pozytywnym, wyzwalającym dumę narodową. Czas wojen o granice państwa (1918-21) nie sprzyjał jednak ani wielkiemu fetowaniu niepodległości, ani nawet ustanowieniu oficjalnego święta. Propozycja uchwalenia Święta Niepodległości pojawiła się po raz pierwszy 24 października 1919 r., kiedy Ministerstwo Spraw Wojskowych przesłało do Prezydium Rady Ministrów projekt ustawy o nowym święcie narodowym. Dyskusja nad projektem odbyła się 1 listopada 1919 r. Projekt odrzucono, gdyż większość ministrów była zdania, iż ustalenie drugiego, obok 3 Maja, święta państwowego jest przedwczesne i trudne do zaakceptowania przez całość ziem polskich. Nie można odmówić im racji. Rzeczpospolita toczyła jeszcze boje o granice, a każdy z zaborów wyzwalany był w innym czasie (np. Galicja w październiku, Królestwo w listopadzie 1918 r.). Mimo braku ustawy ludzie świętowali, bo tak czuli, mieli świadomość, że odzyskanie niepodległości to dar niebios. Jednak data święta stanowiła pewien problem. Skłóceni byli zwolennicy różnych opcji politycznych (a było ich w II Rzeczypospolitej bardzo dużo) - różnymi drogami szli do wolności i różnie rozumieli służbę ojczyźnie. Na pewno dla większości Polaków dniem symbolicznym, w którym należało świętować świeżo odzyskaną niepodległość, był 11 listopada. To był symboliczny dzień nie tylko dla Warszawy i całej Kongresówki, kojarzony z rozbrajaniem niemieckich okupantów i objęciem władzy zwierzchniej nad wojskiem polskim przez Piłsudskiego, lecz także był to oficjalny dzień zwycięstwa w krajach alianckich, związany z zakończeniem I wojny światowej i kapitulacją państw centralnych w Compiègne. Właściwie tylko przeciwnicy Piłsudskiego, m.in. narodowi demokraci, mieli zastrzeżenia, ale nie do samej daty świętowania dnia niepodległości, tylko do nadmiernego - ich zdaniem - eksponowania roli Komendanta jako budowniczego nowej Polski. Być może mieli rację, bo do dziś jego postać przysłania innych bohaterów tamtych dni i pomniki stawiane są niemal wyłącznie Marszałkowi.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Każdemu wedle zasług…

Tuż po zakończeniu wojen o granice rozgorzał spór liderów polskich stronnictw o zasługi dla odzyskania niepodległości. Piłsudski, jako pogromca bolszewików, miał zasługi największe. Jednak zostały one docenione dopiero po 1926 r. Zamach stanu przeprowadzony przez Marszałka zapoczątkował czasy, w których jego autorytet był niepodważalny, a co za tym idzie, władze państwowe nie szczędziły sił i środków, aby rozpropagować wśród społeczeństwa, a także w świecie, postać zwycięskiego wodza narodu w walkach o wolność ojczyzny, czyli Piłsudskiego. Niestety, jednostronnie, kosztem m.in. Dmowskiego, Paderewskiego, Sikorskiego, Rozwadowskiego - wojskowych, polityków, którzy narazili się Marszałkowi.
Piłsudski 8 listopada 1926 r. nakazał ministrom, aby w swych resortach uczynili dzień 11 listopada wolnym od pracy. Dotyczyło to również szkolnictwa. Święto odzyskania niepodległości zaczęto obchodzić z większym niż dotąd rozmachem. Począwszy od obchodów 10. rocznicy niepodległości (1928 r.) Marszałek nakazał urządzać w dniu 11 listopada wielką rewię wojskową na Polu Mokotowskim - rewie te nadawały wyjątkowy wymiar rocznicowym obchodom.


Sprawa ustawowego uregulowania Święta Niepodległości nadal jednak nie mogła doczekać się realizacji. Nie sprzyjał temu pogłębiający się kryzys polityczny i nastroje opozycyjne części społeczeństwa. Dopóki w Sejmie zasiadali posłowie stronnictw opozycyjnych, sfery rządowe nie mogły spodziewać się przyjęcia przez parlament ustawy o Święcie Niepodległości w proponowanym przez projektantów brzmieniu. Nastąpiło to dopiero mocą ustawy z 23 kwietnia 1937 r. Jej artykuł 1. głosił: „Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Narodu w walkach o wolność Ojczyzny - jest uroczystym Świętem Niepodległości”. Po II wojnie światowej, za sprawą komunistów, świętowanie 11 listopada było tak samo zabronione, jak za okupacji hitlerowskiej. Tradycja jednak przetrwała. Była pielęgnowana przez Kościół, aż wreszcie w suwerennej Polsce można było bez przeszkód do niej powrócić.

2011-12-31 00:00

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Anglia zawdzięcza im życie

Niedziela Ogólnopolska 37/2020, str. 52-53

[ TEMATY ]

historia

Narodowe Archiwum Cyfrowe

Piloci Dywizjonu 303, od lewej: Mirosław Ferić, John Kent, Bogdan Grzeszczak, Jerzy Radomski, Jan Zumbach, Witold Łokuciewski, Zdzisław Henneberg, Jan Rogowski, Eugeniusz Szaposznikow

Piloci Dywizjonu 303, od lewej: Mirosław Ferić, John Kent, Bogdan Grzeszczak, Jerzy Radomski, Jan Zumbach, Witold Łokuciewski, Zdzisław Henneberg, Jan Rogowski, Eugeniusz Szaposznikow

Polscy lotnicy z iście ułańskim impetem atakowali Luftwaffe. Zapasy w powietrzu – „sport” tylko dla najtwardszych – stały się ich żywiołem. Świat w wielkim napięciu śledził przebieg bitwy o Anglię w 1940 r. Czy Hitler znów zwycięży?

Hurricane czy Spitfire – to miało drugorzędne znaczenie. Samolot miał być sprawny, a najważniejsze było, kto siedzi za sterami i naciska spust; liczyły się dobre oko, taktyka i zawziętość. Polscy piloci myśliwców stali się przekleństwem Hermanna Göringa. Dowódca Luftwaffe, w przeszłości as niemieckiego lotnictwa, potrafił docenić ich kunszt i klasę, ale wobec strat, jakie zadawali Niemcom, był bezradny. Plan desantu wojsk Adolfa Hitlera na Wyspy Brytyjskie miał szanse powodzenia jedynie w przypadku zniszczenia alianckich sił powietrznych, ale z każdym kolejnym dniem bitwy o Anglię stawał się tylko mirażem. Stopniowo malała przewaga niemieckiego lotnictwa, a Polacy mieli w tym spory udział. Polskie lotnictwo posiadało aż 41 asów myśliwskich – pogromców przynajmniej 5 niemieckich maszyn w powietrznych walkach bitwy o Wielką Brytanię, stoczonej między 8 sierpnia a 31 października 1940 r. Göring rzucił do walki 6 tys. supernowoczesnych samolotów, ale „rozbił się o ścianę”.

CZYTAJ DALEJ

Ksiądz a media społecznościowe

2024-04-25 15:10

[ TEMATY ]

KSM

Zielona Góra

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży

Pogadaj z Czarnym

Koło Akademickie KSM przy UZ

ks. Waldemar Kostrzewski

Katarzyna Krawcewicz

Ze studentami spotkał się ks. Waldemar Kostrzewski

Ze studentami spotkał się ks. Waldemar Kostrzewski

Gościem kwietniowego spotkania z cyklu Pogadaj z Czarnym był ks. Waldemar Kostrzewski.

24 kwietnia w sali akademika Piast (Uniwersytet Zielonogórski) odbyło się spotkanie z serii Pogadaj z Czarnym pt. „Ksiądz a media społecznościowe”. Gościem Koła Akademickiego KSM był ks. Waldemar Kostrzewski.

CZYTAJ DALEJ

Ukraina: 38 lat temu doszło do katastrofy w Czarnobylu

2024-04-26 08:22

[ TEMATY ]

Czarnobyl

Adobe Stock

26 kwietnia 1986 roku w elektrowni atomowej w Czarnobylu na Ukrainie doszło do awarii, która stała się największą katastrofą w historii energetyki jądrowej.

Wybuch czwartego reaktora siłowni, do którego doszło w nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku, doprowadził do skażenia części terytoriów Ukrainy i Białorusi. Substancje radioaktywne dotarły też nad Skandynawię, Europę Środkową, w tym Polskę, a także na południe kontynentu - do Grecji i Włoch. Obecnie reaktor czwartego bloku jest przykryty zabezpieczającym "Sarkofagiem" i "Arką".

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję